İran Hakkında

İklim ve Coğrafya

İran Coğrafi Haritası

İran Coğrafi Haritası

1.648.195 km²’lik yüz ölçümü ile Dünyanın en büyük 16. ülkesi olan İran, 8.731 km’lik ülke sınırına sahiptir. Bu sınırların 767 km’sini Azerbaycan, 40 km’sini Ermenistan, 1.206 km’sini Türkmenistan, 945 km’sini Afganistan, 978 km’sini Pakistan, 486 km’sini Türkiye, 1.609 km’sini Irak, 657 km’sini Hazar Denizi, 784 km’sini Umman Denizi, 1.259 km’sini Basra Körfezi teşkil etmektedir. Yüz ölçümünün yarısını dağlar, %25’ini göller, %25’inden daha azını ise ekilebilir alanlar oluşturmaktadır. Ülkenin en yüksek noktası olan Demavend Dağı ise 5.671 metre yüksekliğindedir.

İran’ın iklim yapısı bölgelere göre farklılık göstermektedir. Kuzey batı ve güneyde yer alan dağların yüksek oluşu denizden gelen nemli havanın ülke merkezine doğru geçiş yapmasına izin vermemektedir. Bu sebeple bu dağların dış etekleri nemli ve ormanlık iç etekleri ise kuru bir havaya sahiptir. Batı bölgelerinde kara iklimi hâkim olup, yazları sıcak ve kurak, kışlar ise soğuk geçmektedir.

Yaklaşık 180.200 km² ormanlık alanın %55,5’i ülkenin batısında, %19’u ülkenin kuzeyinde, %13,3’ü ülkenin doğu ve güneyde, %6,6’sı dağlık bölgelerde ve %5,6’sı ise ülkenin çeşitli yerlerinde yer almaktadır.

İran’da bulunan göllerin çoğu tuzludur. 424.000 km²’lik alanla Dünyanın en Büyük gölü olan Hazar Denizinde kıyısı bulunmaktadır.

Nehirleri gür olmayıp gemiciliğe elverişli tek nehri Karun nehridir.

Başlıca gölleri, 4.868 km² ile Urumiye, 1.806 km² ile Namak, 1.097 km² ile Mahuncazmuryan, 750 km² ile Bakhtegan, 442 km² ile Tashk, 208 km² ile Mahurlu, 106.5 km² ile Hozestan, 43 km² ile Famur (Perişan) ve 8.5 km² ile Zarivar gölleridir.

Başlıca adaları, 1.491 km² ile Qashm, 89.7 km² ile Kish, 76 km² ile Lavan, 48.7 km² ile Lark, 41.9 km² ile Hürmüz, 33.6 km² ile Hengam, 26.3 km² ile Ashk, 26.2 km² ile Büyük Farur, 21.1 km² ile Hendurabi, 20.5 km² ile Kharak, 17.8 km² ile Minu,ve 17.3 km² ile Seyri adalarıdır.

Ülkenin dağlarını 4 gruba ayrılmaktadır. Bu dağlar kuzey sıradağları, batı sıradağları, güney sıradağları ve doğu-merkezi sıradağlarıdır.

Kuzey sıradağları Türkiye’nin Ağrı Dağından başlayıp sırasıyla Alemdar, Sahand, Sablan, Talesh Dağları, Ghaflankoh Dağlarını takip ederek Afganistan’ın Hindukesh dağlarına kadar uzanmaktadır. Batı sıra dağları ise, Ararat dağından başlayıp kuzey batıdan sırasıyla Saridash, Chehelcheshme, Pancheyeali, Alvand, Bakhtiyari, Pishkooh, Poshtkooh, Zardkooh dağlarını takip ederek güney doğuya uzanmaktadır ki bu dağlara Zagros sıradağları denilmektedir. Batı sıradağlarının en yüksek noktasını ise 4.40y9 metre yükseklik ile Dena (Dinar) zirvesi teşkil etmektedir. Güney sıradağları güney batıdan başlayıp Pakistan’ın Süleyman dağları ile birleşmektedir.

Başlıca nehirleri ise, Basra Körfezi ve Umman Denizine dökülen Neyband, Shur, Arvand, Kol, Mehran, Alvandrood, Minab, Sarbaz, Bahuklat, Karun, Cerahi, Kerkhe, Daz, Zohreh, Mand, Hendican, Dalki, Simreh, Tayab, Urumiye Gölüne dökülen Siminerood, Zarinerood, Acıçay, Nazlıçay, Hazar Denizine dökülen Sefidrood, Shur, Zanjançay, Shahrood, Chalus, Haraz, Gorgan ve Aras nehirleridir.